foto: Alexander Tziolas
Η εικόνα της «βρώμικης θάλασσας» που αντικρίζουν οι πολίτες τις τελευταίες μέρες στην παραλία της Θεσσαλονίκης δεν είναι ούτε πρωτοφανής, ούτε ένα απλό «καπρίτσιο» του καιρού, τονίζει «Οικολογία – Αλληλεγγύη». Και ζητά αλλαγή του αγροτικού μοντέλου, θέσπιση ζωνών προστασίας από την αλιεία για την αποκατάσταση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και επανεκτίμηση των μεγάλων τεχνικών έργων.
Η «βλεννώδης» πραγματικότητα του Κόλπου Θεσσαλονίκης είναι το ορατό σύμπτωμα ενός μακρόχρονα διαταραγμένου οικοσυστήματος. Η «Οικολογία -Αλληλεγγύη» έχει αναδείξει και παλιότερα το πρόβλημα, αλλά κρούει και σήμερα τον κώδωνα του κινδύνου, βασιζόμενη στα ανησυχητικά επιστημονικά δεδομένα, και ζητά άμεση πολιτική και περιβαλλοντική δράση πριν η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη.
Τα επιστημονικά δεδομένα: ένα θαλάσσιο οικοσύστημα που «πιέζεται» και ασφυκτιά
Σύμφωνα με μετρήσεις στις 3 Ιουνίου η αφθονία των βλεννοπαραγωγών μικροφυκών του φυτοπλαγκτού (Gonyaulax fragilis, βλεννοπαραγωγά διάτομα κ.ά.) ξεπέρασε το εξαιρετικά υψηλό όριο του ενός εκατομμυρίου κυττάρων ανά λίτρο θαλασσινού νερού. Τα είδη αυτά, κάτω από συνθήκες έντονου περιβαλλοντικού στρες, υπερπαράγουν τη βλέννα που βλέπουμε να επιπλέει.
Η κλιματική κρίση παίζει αναμφίβολα τον ρόλο της, καθώς η αύξηση της θερμοκρασίας του νερού τα τελευταία 40 χρόνια ευνοεί τη στρωμάτωση της στήλης του νερού και «κλειδώνει» τη βλέννα στην επιφάνεια, απουσία ισχυρού βαρδάρη. Όμως, η ρίζα του προβλήματος είναι καθαρά ανθρωπογενής.
Η διπλή «πληγή»: Νιτρικά λιπάσματα και κατάρρευση της τροφικής αλυσίδας
Η «Οικολογία -Αλληλεγγύη» τονίζει ότι η εκρηκτική αύξηση αυτών των μικροφυκών τροφοδοτείται από δύο κύριους παράγοντες:
- Η ανεξέλεγκτη ρύπανση από νιτρικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα:Τα θρεπτικά συστατικά (άζωτο και φώσφορος) που ξεπλένονται από τις εντατικές καλλιέργειες των λεκανών απορροής των ποταμών, καταλήγουν στον κλειστό Κόλπο της Θεσσαλονίκης. Αυτό το πλεόνασμα «τροφής» αλλοιώνει τις χημικές ισορροπίες του νερού και πυροδοτεί έναν φαύλο κύκλο ανατροφοδότησης (όπου συμμετέχουν και οι συχνές ερυθρές παλίρροιες από το δινομαστιγωτό Noctiluca).
- Η απουσία φυσικών θηρευτών:Η μειωμένη παρουσία κατάλληλων θηρευτών και οι αλλαγές στην τροφική αλυσίδα, η υπεραλίευση και η υποβάθμιση του θαλάσσιου πυθμένα έχουν εξαφανίσει τους φυσικούς ελεγκτές του συστήματος, αφήνοντας το πεδίο ελεύθερο για την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της βλέννας.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: Εμείς «ταΐζουμε» υπερβολικά τη θάλασσα με χημικά και ταυτόχρονα εμείς της αφαιρούμε τους μηχανισμούς αυτοκαθαρισμού της.
Το ζοφερό μέλλον: 6ος προβλήτας και Σταθμός LNG θα δώσουν το «χαριστικό χτύπημα»
Αν η σημερινή κατάσταση προκαλεί ανησυχία, το μέλλον προδιαγράφεται εφιαλτικό. Οι υδροδυναμικές συνθήκες και η θαλάσσια κυκλοφορία είναι αυτές που καθορίζουν αν ο κόλπος μπορεί να «αναπνεύσει».
Με την ολοκλήρωση της κατασκευής του 6ου προβλήτα του ΟΛΘ, ο οποίος θα αλλάξει ακόμη περισσότερο τη γεωμετρία και την κυκλοφορία των υδάτων στον μυχό του κόλπου, αφαιρώντας και 4 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων άμμου από τον πυθμένα του ακρωτηρίου Επανομής, η ανανέωση του νερού θα δυσκολέψει δραματικά. Αν προστεθεί και η πιθανή κατασκευή σταθμού LNG (Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου), οι συνθήκες θερμικής και χημικής επιβάρυνσης θα χειροτερέψουν κατά πολύ. Ο Θερμαϊκός κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια μόνιμα στάσιμη, ζεστή και βλεννώδη «λίμνη».
Η «Οικολογία -Αλληλεγγύη» ζητά:
- Αλλαγή του αγροτικού μοντέλου με αυστηρό έλεγχο και μείωση των νιτρικών λιπασμάτων.
- Θέσπιση ζωνών προστασίας από την αλιεία για την αποκατάσταση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας.
- Συνολική επανεκτίμηση των μεγάλων τεχνικών έργων με βάση τις πραγματικές αντοχές του οικοσυστήματος και όχι τα βραχυπρόθεσμα κέρδη.
ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ – ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ
eco-solidarity.gr
facebook
instagram
