Σε μια περίοδο που οι πολεμικές συγκρούσεις, η κοινωνική ανασφάλεια και η επίθεση στα κοινωνικά δικαιώματα διαμορφώνουν την καθημερινότητα, το Φεστιβάλ Αναιρέσεις 2026 επιχείρησε να δώσει χώρο στη συζήτηση, την πολιτική αντιπαράθεση, την ιστορική μνήμη και τη συλλογική έκφραση. Για τρεις ημέρες, 25-27 Σεπτεμβρίου του 2026, το Θέατρο Κήπου στη Θεσσαλονίκη αποτέλεσε σημείο συνάντησης ανθρώπων που αναζητούν δρόμους αντίστασης και συλλογικής δράσης, αλλά και έναν χώρο όπου η πολιτική συζήτηση συναντήθηκε με το θέατρο, τη μουσική και τον πολιτισμό.
Από τις συζητήσεις για τους σύγχρονους πολέμους, τον διεθνισμό και τους αγώνες των λαών, μέχρι την αναμέτρηση με την ιστορική μνήμη των 200 εκτελεσμένων της Καισαριανής, το φεστιβάλ επιχείρησε να συνδέσει το παρελθόν με τα ερωτήματα του σήμερα. Κεντρικό νήμα των πολιτικών εκδηλώσεων αποτέλεσε η ανάγκη της συλλογικής δράσης απέναντι στην ανάθεση, την παραίτηση και την αποδοχή της υπάρχουσας πραγματικότητας, ενώ το καλλιτεχνικό πρόγραμμα λειτούργησε παράλληλα ως πεδίο έκφρασης και συνάντησης.
Πολιτική συζήτηση, ιστορική μνήμη, θέατρο και μουσική συνυπήρξαν σε έναν κοινό χώρο, αναδεικνύοντας τη σύνδεση του πολιτισμού με τα κοινωνικά και πολιτικά ερωτήματα της εποχής.
Παρασκευή, 25/09.
Η αυλαία άνοιξε το απόγευμα της Παρασκευής 25/09 με την πολιτική εκδήλωση «Στα συντρίμμια των πολέμων τους, να ηχήσουν οι νότες της επανάστασης». Οι ομιλητές, μέλη του διεθνoύς ή στολίσκου αλληλεγγύης Global Sumud Flotilla, της μπριγάδας αλληλεγγύης στην Κούβα και μέλος της ΠΕ της ΚΑ ( κομμουνιστική απελευθέρωση) κάναν μία αποτίμηση της σημερινής κατάστασης, σε τοπικό και σε διεθνή επίπεδο και στις προοπτικές του κινήματος. Αναφέρθηκαν, στην σημασία της κινητοποίησης από τα κάτω. Στις απεργίες σε Ιταλία, Γερμανία και σε 20 λιμάνια της Μεσογείου, ενάντια στον σιωνισμό και στην συνεργασία των εκάστοτε κυβερνήσεων με το κράτος, γεννοκτόνο (Ισραήλ). Στην ανάγκη υπονόμευσης των κοινοβουλευτικών ψηφισμάτων, μέσω της κινητοποίησης στον δρόμο, του μποϊκοταρίσματος των ισραηλινών επενδύσεων και προϊόντων. «Οι πόλεμοι αυτοί δεν είναι μακριά μας, δεν είναι δικοί μας, η εποχή των επόμενων πολέμων να γίνει και η εποχή των επόμενων επαναστάσεων».
Σχετικά με την μπριγάδα στην Κούβα, αναφέρθηκε πως η ελληνική αποστολή είχε 41 άτομα, εκ των οποίων τα 8 προέρχονταν από την Κομμουνιστική Απελευθέρωση και την νΚΑ. Πως δεν μπορούμε να ξέρουμε που θα οδηγήσουν τα νέα μέτρα αποκλεισμού και πως η Κούβα πρέπει να επιβιώσει μέσα σε αυτές της ασφυκτικές συνθήκες. Η Κούβα μπορεί να μην είναι το ιδανικό παράδειγμα οικοδόμησης σοσιαλιστικής κοινωνίας αλλά τα κεκτημένα της επανάστασης, την έχουν βοηθήσει να σταθεί σε δύσκολους καιρούς
∙ τομείς όπως η παιδεία και η υγεία παραμένουν δημόσιοι
∙ υπάρχει φτώχεια αλλά δεν είναι η φτώχεια που γεννάει αστέγους, ούτε αυτή που αν αρρωστήσεις μένεις στον δρόμο.
Οι ΗΠΑ γνωρίζουν πως οι νέοι έχουν μεγαλώσει σε χρόνια στέρησης και θέλουν να εκμεταλλευτούν αυτή την κατάσταση, με αθέμιτους τρόπους. Η σημερινή κατάσταση στην Κούβα, λέγεται, πως είναι ακόμα πιο δύσκολη και από τα χρόνια της πτώσης της ΕΣΣΔ. «Είναι υποχρέωση των κινημάτων να αγωνισθούν μέχρι να αρθεί ο αποκλεισμός».
Στο τελευταίο μέρος της εκδηλώσεις έγινε μία καταγραφή της επικαιρότητας, μέσω της εκτενής αναφοράς στο πολεμικό δελτίο της ημέρας, το οποίο είναι δηλωτικό της έκρυθμης πολεμικής κατάστασης που διαμορφώνεται παγκοσμίως και στις επιλογές που ανοίγονται μπροστά στου λαούς. Από την μία η λογική της ανάθεσης και της παραίτησης, της ατομικής/ιδιωτικής λύσης, και από την άλλη η απόφαση της αντίστασης. «Θα ρίξουμε τη ζαριά μας ∙όχι τι θα κάνουμε τότε, τι θα κάνουμε τώρα». «Απέναντι σε αυτό το χάος δεν μπορούμε να επιλέξουμε στρατόπεδα. Το καθήκον είναι στο δικό μας στρατόπεδο, να κάνουμε ότι μπορούμε, έξοδος από την Ε.Ε. της πολεμικής οικονομίας και από το ΝΑΤΟ». «Αντιπολεμικός-αντιιμπεριαλιστικός αγώνας του καθένα στο χώρο που βρίσκεται».
Τέλος, μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος Τουρκίας χαιρέτησε την εκδήλωση και ανέφερε στοιχεία για το κίνημα και την (δύσκολη) κατάσταση στη Τουρκία, ενώ πρόταξε την διεθνιστική λύση. «Να κάνουμε τον διεθνισμό κομμάτι συγκρότησης του αγώνα μας και όχι αφαιρετική έννοια».
Ακολούθησε συναυλία, με τα συγκροτήματα Nighstalker, Ψύλλοι στ’ άχυρα και Συμμορία της Ασφάλτου, με μεγάλη προσέλυεση κόσμου.
Σάββατο, 26/09.
Η δεύτερη μέρα ξεκίνησε με τη θεατρική παράσταση «Το σκέφτηκες καλά;» από τους Art Mates Theater Group, η οποία πραγματευόταν ζητήματα όπως η ελληνική οικογένεια, η πολιτική υποκρισία, ο κοινωνικός τρόμος, η μοναξιά του ανθρώπου και η έλλειψη επικοινωνίας, με στόχο την «απογύμνωση» της σύγχρονης πραγματικότητας. Ακολούθησε συναυλία με αφιέρωμα στον Βασίλη Τσιτσάνη ( συντελεστές: Μαρίνα Καστρινού, Άγγελος Λέττας, Γιώργος Μπουρνιάς, Σοφία Κατσένιου) τους «Banda Etopica, παραδοσιακή πάντα δρόμου» και τον μουσικό Αλέξανδρο Κτιστάκη.
Κυριακή, 27/09.
Η τελευταία μέρα ξεκίνησε με την εκδήλωση «Οι 200 της Καισαριανής, η ιστορία δεν σιωπά μπροστά στις κάννες», η οποία ήταν αφιερωμένη στους 200 κομμουνιστές πεσόντες από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου, οι οποίοι εκτελέστηκαν στο σκοπευτήριο της Καισαριανής την πρωτομαγιά του 1944 από τους Ναζί κατακτητές, και στη δημόσια συζήτηση που άνοιξε μετά την δημοσιοποίηση φωτογραφιών, που απαθανάτιζαν τις εκτελέσεις, αλλά και τους εκτελεσθέντες κομμουνιστές λίγο πριν το τέλος.
Οι ομιλητές, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκαν στην δύναμη του εν λόγο ντοκουμέντου, το οποίο υπερβαίνει οποιαδήποτε αναπαράσταση. «Ξαφνικά οι μυθικοί άνθρωπο αποδείχτηκαν τελείως αληθινοί». «Η φωτογραφία δεν επιτρέπει ίσες αποστάσεις, η αντίσταση και η αυτοθυσία δεν εξισώνεται με την βαρβαρότητα». Έγινε παραλληλισμός της ισραηλινής κοινωνίας στο σήμερα, με την γερμανική κοινωνία του τότε, καθώς όπως αποκαλύπτουν οι φωτογραφίες, οι Ναζί δεν έκρυβαν τις πράξεις τους, αλλά τις απαθανάτιζαν ώστε να τις διακινήσουν, με σκοπό την τρομοκρατία και τον παραδειγματισμό, ήταν περήφανοι για τα εγκλήματα που διέπρατταν, όπως οι Ισραηλινοί «πανηγυρίζουν» τα πεπραγμένα τους σε Γάζα και Δυτική Όχθη. Όπως ο Γερμανός στρατιώτης ένοιωθε υπερασπιστής του Ευρωπαϊκού πολιτισμού, έτσι η Δύση ισχυρίζεται σήμερα, ότι υπερασπίζεται την Ευρώπη από την ισλαμιστή Ανατολή.
«Στο πρόσωπο και στις υψωμένες γροθιές των αγωνιστών μπροστά στα ναζιστικά πολυβόλα συνοψίζεται ο αγώνας για ζωή απέναντι στο θάνατο». Έγινε αναφορά της προσπάθειας της αστικής τάξης, αμέσως μετά την δημοσιοποίηση των φωτογραφιών, να σχετικοποιήσει και να αναθεωρήσει το παρελθόν, «απέναντι στο σοκ της ιστορικής αλήθειας η αστική τάξη προσπάθησε να υποβαθμίσει τα γεγονότα». «Οι ναζί δεν θέλαν να αποδώσουν κάποια στρατιωτική δικαιοσύνη, ήταν προσπάθεια επιβολής και τρομοκρατίας, ενώ το ελληνικό κράτος σε αγαστή συνεργασία μαζί τους παρέδωσε τους 200, χωρίς προηγούμενός να περάσουν από δίκη ή από κάποια διαδικασία απολογίας». Παρακάτω, έγινε αναφορά στην ιστορική μνήμη και πως αυτή δεν παραχαράσσεται τόσο εύκολα τελικά. «Η ιστορία όσα ψέματα και να ειπωθούν, στο τέλος αποκαλύπτεται». «Αυτά τα χαμόγελα και αυτόν τον ουρανό δεν μπορούν να μας τα πάρουν λέει ο ποιητής». «Είναι οι δύο όψεις του κόσμου σε αυτές οι φωτογραφίες, αυτός της πανανθρώπινης λευτεριάς και αυτός της φασιστικής θηριωδίας». Έγινε αναφορά στα σημειώματα που είχαν οι εκτελεσθέντες στις τσέπες τους, τα οποία είναι αποκαλυπτικά, της ανιδιοτέλειας και της αγωνιστικής τους συνείδησης, «Ο Καραγιώργος παρήγγειλε στην μάνα του να μην κλάψει, γιατί υπηρέτησε την πατρίδα».
Το Φεστιβάλ έκλεισε με συναυλία στην οποία συμμετείχαν οι Lyo&Ms Gloria, oι Social Waste και οι 2Χ2Χ και συνοδεύτηκε από αθρόα προσέλευση κόσμου.
Λ.Κ.
ΦΩΤΟ/ΒΙΝΤΕΟ
