ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ Λ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει την προστασία των δικαιωμάτων των κατοίκων της Κοινότητας Κατειλημμένων Προσφυγικών και το μπλόκο στις εκκενώσεις!

ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑ Λ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ: Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΕΜΕΛΙΩΔΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΤΕΙΛΗΜΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΠΛΟΚΟ ΣΤΙΣ ΕΚΚΕΝΩΣΕΙΣ

Σε συνέχεια της γραπτής ερώτησης που κατατέθηκε στις 12 Ιουνίου 2026 και υπογράφηκε από 32 ευρωβουλευτές από διάφορες κοινοβουλευτικές ομάδες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου RaffaeleFitto, εξέδωσε απάντηση που αποτελεί ένα καθοριστικό πολιτικό και νομικό εργαλείο για την υπεράσπιση της Κοινότητας των Προσφυγικών.

Η απάντηση της Επιτροπής κατοχυρώνει τα εξής θεμελιώδη σημεία:

Μπλόκο στα πλάνα εκκένωσης και στη χρηματοδότησή τους: Η αρχική έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενδιάμεση επανεξέταση του προγράμματος Αττική 2021-2027, η οποία περιλαμβάνει την «Προώθηση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση», αποτελεί εξαιρετικά πρώιμο στάδιο της διαδικασίας και έπονται στάδια εξειδίκευσης των συμπεριλαμβανόμενων έργων, μέχρι την τελική έγκριση οποιασδήποτε χρηματοδότησης. Η απάντηση αναφέρει ρητά ότι σε κάθε στάδιο θα πρέπει να τηρούνται αυστηρά από τα κράτη μέλη οι υποχρεώσεις που πηγάζουν από το ενωσιακό δίκαιο και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. Επομένως, οποιαδήποτε κρατική παρέμβαση για την βίαιη εκδίωξη των κατοίκων συνιστά παραβίαση των προβλεπόμενων όρων της Ε.Ε., εκθέτοντας για ακόμη μια φόρα την ελληνική κυβέρνηση με ό,τι αυτό συνεπάγεται, αλλά και την Περιφέρεια Αττικής, η οποία θα χάσει αυτομάτως και οριστικά οποιουδήποτε εγκριθέντες ευρωπαϊκούς πόρους.
Υποχρέωση διαβούλευσης με την Κοινότητα των Προσφυγικών: Η Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι υπάρχει νομική υποχρέωση προηγούμενης διαβούλευσης με όσους διαμένουν στο συγκρότημα («διαβούλευση με τα θιγόμενα μέρη»). Ως εκ τούτου, η Περιφέρεια Αττικής παρανόμησε και παραβίασε το ενωσιακό δίκαιο από την στιγμή που δεν έχει προβεί σε καμία συνομιλία με την Κοινότητα των Προσφυγικών και τους 400 και πλέον κατοίκους, των οποίων την παρουσία αγνοούσε… επιδεικτικά μέχρι πρόσφατα, με τις νόμιμες συνέπειες που αυτό συνεπάγεται ως προς την μελλοντική έγκριση οποιασδήποτε ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Σε κάθε περίπτωση, η Περιφέρεια οφείλει, έστω και καθυστερημένα, να υλοποιήσει την πρόταση του Ψηφίσματος της 24ης Ιουνίου του Δήμου Αθηναίων και να καθίσει στο τραπέζι του διαλόγου με την Κοινότητα των Προσφυγικών, που αποτελεί τον αναγνωρισμένο φυσικό συνομιλητή.
Το θεμελιώδες δικαίωμα στη στέγαση προστατεύει απόλυτα τους κατοίκους της Κοινότητας: Η Επιτροπή τονίζει «την ανάγκη ανάπτυξης μέτρων μετριασμού και μηχανισμών συνεργασίας για τη μείωση των κινδύνων έξωσης και αστεγίας». Εξάλλου, υπογραμμίζει ότι η έξωση χωρίς την προηγούμενη παροχή μιας συγκεκριμένης, εξειδικευμένης, αυτόνομης και αξιοπρεπούς εναλλακτικής λύσης αντίκειται στο ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης επιβάλλουν τη μέγιστη νομική προστασία για όσους κινδυνεύουν με έξωση, διασφαλίζοντας απόλυτα την αναζήτηση λύσεων.

Αυτή η τοποθέτηση ορίζει με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι οποιαδήποτε βίαιη ή αναγκαστική παρέμβαση δεν περιλαμβάνει επίσημο διάλογο με τους κατοίκους και δεν τους εγγυάται μια αξιοπρεπή εναλλακτική λύση συνιστά παραβίαση του ευρωπαϊκού δικαίου.

Επισυνάπτεται το επίσημο κείμενο της απάντησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής E-002432/2026:

E-002432/2026

Απάντηση του εκτελεστικού αντιπροέδρου κ. Fitto

εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

(19.8.2026)

1. Τον Φεβρουάριο του 2026 η Επιτροπή ενέκρινε την ενδιάμεση επανεξέταση του προγράμματος Αττική 2021-2027. Αυτό περιλαμβάνει, στο πλαίσιο του ειδικού στόχου 4.7 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης «Προώθηση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή και βιώσιμη στέγαση», μια δράση που αποσκοπεί στη στήριξη της αποκατάστασης και της ενεργειακά αποδοτικής ανακαίνισης ενός οικιστικού συγκροτήματος στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας στην Αθήνα, ιδιοκτησίας της περιφέρειας, ώστε να καταστεί διαθέσιμο κυρίως σε ευάλωτες ομάδες. Πριν από την έγκριση της Επιτροπής, η τροποποίηση του προγράμματος εγκρίθηκε από την επιτροπή παρακολούθησης, καθώς και από τους εταίρους¹.

2. Ο θεματικός αναγκαίος πρόσφορος όρος 4.4 δεν εφαρμόζεται στην ανωτέρω δράση που εμπίπτει στον ειδικό στόχο 4.7².

3. Η πολιτική συνοχής τελεί υπό επιμερισμένη διαχείριση· επομένως, τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την επιλογή των έργων και την εποπτεία της υλοποίησής τους. Καθ’ όλη τη διάρκεια του σχεδιασμού και της υλοποίησης της στήριξης, καθώς και της επιλογής των πράξεων,³ πρέπει να τηρούνται οι οριζόντιες αρχές, μεταξύ των οποίων οι θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Τα κράτη μέλη υποχρεούνται επίσης να διαθέτουν μηχανισμούς⁴ για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ⁵.

Η προτεινόμενη σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την καταπολέμηση του αποκλεισμού από τη στέγαση⁶ δίνει έμφαση σε μακροπρόθεσμες ανθρωποκεντρικές λύσεις και στην πρόληψη με σκοπό να αποτραπεί ο αποκλεισμός από τη στέγαση και η αστεγία. Τονίζει την ανάγκη ανάπτυξης μέτρων μετριασμού και μηχανισμών συνεργασίας για τη μείωση των κινδύνων έξωσης και αστεγίας. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης⁷ απαιτούν την παροχή νομικής προστασίας σε όσους κινδυνεύουν με έξωση. Αυτό περιλαμβάνει διαβούλευση με τα θιγόμενα μέρη για εναλλακτικές λύσεις και τη διασφάλιση αξιοπρεπούς, εναλλακτικής στέγασης σε περίπτωση εξώσεων.

1 Σύμφωνα με το άρθρο 8 του κανονισμού περί κοινών διατάξεων (ΚΚΔ) (ΕΕ) 2021/1060: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A02021R1060-20260701.

2 Σύμφωνα με το παράρτημα IV του ΚΚΔ (ΕΕ) 2021/1060, ο θεματικός αναγκαίος πρόσφορος όρος 4.4 εφαρμόζεται στον ειδικό στόχο 4.4 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης «Προώθηση της κοινωνικοοικονομικής ένταξης περιθωριοποιημένων κοινοτήτων, νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα και μειονεκτουσών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με ειδικές ανάγκες, μέσω ολοκληρωμένων δράσεων που περιλαμβάνουν υπηρεσίες στέγασης και κοινωνικές υπηρεσίες».

3 Άρθρο 9 και άρθρο 73 του ΚΚΔ (ΕΕ) 2021/1060.

4 Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται 1) ρυθμίσεις οι οποίες να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση των προγραμμάτων που υποστηρίζονται από τα ταμεία, καθώς και της εφαρμογής τους, με τις σχετικές διατάξεις του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ· και 2) ρυθμίσεις για την υποβολή εκθέσεων στην επιτροπή παρακολούθησης σχετικά με περιπτώσεις μη συμμόρφωσης των πράξεων που υποστηρίζονται από τα εν λόγω ταμεία με τον Χάρτη και σχετικά με καταγγελίες όσον αφορά τον Χάρτη.

5 Παράρτημα III του ΚΚΔ (ΕΕ) 2021/1060 σχετικά με τους οριζόντιους αναγκαίους πρόσφορους όρους που εφαρμόζονται σε όλους τους ειδικούς στόχους και τα κριτήρια για την αξιολόγηση της εκπλήρωσής τους, συμπεριλαμβανομένης της «Αποτελεσματικής εφαρμογής και υλοποίησης του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ». Αυτό αξιολογείται από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 15 του ΚΚΔ (ΕΕ) 2021/1060.

6 https://employment-social-affairs.ec.europa.eu/policies-and-activities/social-protection-social-inclusion/addressing-poverty-and-supporting-social-inclusion/fighting-housing-exclusion_el.

7 Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης είναι δεσμευτικοί για τα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η ΕΕ δεν είναι μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης ούτε έχει υπογράψει τις Συνθήκες του και, ως εκ τούτου, οι συμβάσεις ή οι χάρτες της δεν εφαρμόζονται άμεσα στην ΕΕ (θεσμικά όργανα) ούτε τη δεσμεύουν.

Με εκτίμηση,
Επιτροπή για την Ανάδειξη και Υπεράσπιση της Κοινότητας των Προσφυγικών και της Συλλογικής τους Μνήμης

Μοιραστείτε το άρθρο