Έντονες αντιδράσεις στον νομικό κόσμο έχει προκαλέσει η πρόσφατη ΚΥΑ του υπουργού Οικονομίας, του υπουργού Δικαιοσύνης και του υπουργού Μετανάστευσης 120961/2026, που μετατρέπει το δικηγόρο σε διαχειριστή …οικειοθελών απελάσεων με αντίτιμο 250 ευρώ το “κεφάλι”. Η Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας καλεί σε συζήτηση την Πέμπτη 16 Ιουλίου στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών στι; 18.30 για την επίμαχη Υπουργική Απόφαση, με ομιλητές τους: Κατερίνα Τσαποπούλου, Χριστίνα Σβανά, Βασίλη Κερασιώτη και συντονιστή τον Κώστα Παπαδάκη μέλος ΔΣ του ΔΣΑ.
Θεσμικός και κοινωνικός ρόλος των δικηγόρων είναι να υπερασπίζονται την κοινωνία απέναντι στην εξουσία και όχι να διαχειρίζονται τις ανάγκες της εξουσίας απέναντί στην κοινωνία.Οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι και η καπιταλιστική κρίση παράγουν εκατομμύρια πρόσφυγες σε όλο τον πλανήτη. Η τύχη που τους αξίζει είναι η αλληλεγγύη και ο σεβασμός των δικαιωμάτων τους και όχι ο ρατσισμός και το “επιστροφή ή φυλακή”.
Η πρόσφατη Υπουργική Απόφαση που δωροδοκεί με 250 € τους δικηγόρους για να πείθουν τους αιτούντες άσυλο ότι “δεν έχουν προσφυγικό προφίλ” και πρέπει να επιστρέψουν για να μην πάνε φυλακή, είναι κατάπτυστη καθώς και αυτοί που την έγραψαν και πρέπει να καταργηθεί.
Η ΕΠΔΑ σημειώνει ότι η ΚΥΑ 120961/30-06-2026 δεν μπορεί να αξιολογηθεί αποσπασματικά, αλλά ως μέρος του νέου θεσμικού πλαισίου του ν. 5307/2026 και του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο. Εκτιμάται ότι η ΚΥΑ δεν περιέχει απλώς προβληματικές επιμέρους διατάξεις, αλλά συγκροτεί έναν συνολικά ελλιπή μηχανισμό δωρεάν νομικής καθοδήγησης. Η προβλεπόμενη νομική καθοδήγηση περιορίζεται σε γενική ενημέρωση και δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ουσιαστικής, ανεξάρτητης και εξατομικευμένης νομικής προστασίας.
Ως προς τις συνέπειες για τους αιτούντες διεθνή προστασία, η ΕΠΔΑ εκτιμά ότι το νέο σύστημα αποδυναμώνει τις διαδικαστικές εγγυήσεις, καθώς δεν προβλέπει πρόσβαση στον διοικητικό φάκελο, συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, προετοιμασία της συνέντευξης ή συνέχεια προς εξατομικευμένη νομική εκπροσώπηση. Υποστηρίζεται δε ότι ιδιαίτερα οι ευάλωτοι αιτούντες κινδυνεύουν να μη λάβουν την αναγκαία υποστήριξη, ενώ η έλλειψη αποτελεσματικής νομικής συνδρομής από το αρχικό στάδιο μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την εξέλιξη της υπόθεσής τους και την άσκηση των δικαιωμάτων τους.
Τέλος, η ΚΥΑ επηρεάζει και τον θεσμικό ρόλο της δικηγορίας, καθώς οι Δικηγορικοί Σύλλογοι εντάσσονται ενεργά στην εφαρμογή του κρατικού μηχανισμού ασύλου, γεγονός που θέτει ζητήματα ανεξαρτησίας του δικηγορικού λειτουργήματος. Ιδιαίτερη κριτική ασκείται στη σύνδεση της αμοιβής του δικηγόρου με την οικειοθελή επιστροφή του αιτούντος. Για τους λόγους αυτούς, η ΕΠΔΑ ζητά την απόσυρση της ΚΥΑ ή την προσβολή της στο Συμβούλιο της Επικρατείας, τη θεσμική αξιολόγηση του υφιστάμενου συστήματος νομικής συνδρομής και τη διασφάλιση δωρεάν, ανεξάρτητης και υψηλής ποιότητας νομικής συνδρομής σε όλα τα στάδια της διαδικασίας ασύλου.
