Πάγωμα του νόμου περί εκτρώσεων μετά τις αντιδράσεις στη Πολωνία

Έπειτα από δύο βδομάδες κλιμακούμενων διαδηλώσεων πρωτοφανούς μαζικότητας και οργής ενάντια στο αναχρονιστικό νομοσχέδιο περί ποινικοποίησής των αμβλώσεων, η κυβέρνηση της Πολωνίας εξαναγκάζεται να παγώσει την διαδικασία εφαρμογής της απόφασης εκφράζοντας παράλληλα πρόθεση διαλόγου με τους εκπροσώπους των διαδηλωτών και των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Σύμφωνα με τον Michał Dworczyk, εκπρόσωπο της πολωνικής κυβέρνησης, θα εξεταστεί αναδιαπραγμάτευση της παρούσας θέσης ώστε να κατευναστούν οι αντιδράσεις, έπειτα από την επικράτηση εξεγερτικού κλίματος σε όλα τα αστικά κέντρα της χώρας. Συγκεκριμένα ο ίδιος δήλωσε πως «Υπάρχει μια συζήτηση και θα ήταν καλό να αφιερώσουμε λίγο χρόνο για διάλογο, για να βρούμε μια νέα θέση σε αυτήν την κατάσταση, η οποία είναι δύσκολη και προκαλεί έντονα συναισθήματα».

Ωστόσο ο Andrzej Duda, πρόεδρος του κυβερνώντος ακροδεξιού κόμματος, έθεσε ως αντιπρόταση να επιτραπεί η άμβλωση σε περιπτώσεις που απειλείται άμεσα η ζωή του εμβρύου, εκτός όμως της περίπτωσης που αυτό διαγνωστεί με σύνδρομο Down, πυροδοτώντας εκ νέου την αντίδραση του φεμινιστικού κινήματος, το οποίο ετοιμάζει ήδη νέες κινητοποιήσεις.

Υπενθυμίζεται πως στις 22 Οκτωβρίου το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας πρότεινε την περαιτέρω αυστηροποίηση της ήδη αντιδραστικής πολωνικής νομοθεσίας περί αμβλώσεων, με βλέψη να θεσμοθετήσει την απαγόρευση της διακοπής της κύησης ακόμη και σε περίπτωση σοβαρής δυσπλασίας του εμβρύου. Η εξαγγελία της απόφασης προκάλεσε άμεσα μαζική κατακραυγή σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο. Μαζικές συγκεντρώσεις, γενικές απεργίες, παράλυση δρόμων και διαδοχικές παρεμβάσεις σε εκκλησίες συνθέτουν το σκηνικό των προηγούμενων βδομάδων στην Πολωνία με τις Γυναικές Απεργούς να πρωτοστατούν.  Αναλυτές μάλιστα κάνουν λόγο για τον μεγαλύτερο ξεσηκωμό στην χώρα έπειτα από την πτώση του κομμουνισμού.

Η εν λόγω απόφαση πηγάζει άμεσα από την διαχρονική σύμπραξη κράτους και καθολικής εκκλησίας στην Πολωνία, η οποία αποτυπώνεται έμπρακτα στην ισχύουσα νομοθεσία για τα δικαιώματα των γυναικών. Συγκεκριμένα, περιοριστικά μέτρα αναφορικά με της εκτρώσεις άρχισαν να θεσμοθετούνται από το 1993 όταν η επίδραση της Καθολικής Εκκλησίας επανήλθε δραστικά στο προσκήνιο.

Την προηγούμενη εβδομάδα, περισσότεροι από 100.000 διαδηλωτές κατέκλισαν τους δρόμους την Βαρσοβίας αψηφώντας τα μέτρα για την πανδημία, φωνάζοντας συνθήματα υπέρ της αυτοδιάθεσης του γυναικείου σώματος και κατά του κυβερνώντος κόμματος. Μέλη ακροδεξιών ομάδων επιτέθηκαν σε διαδηλωτές ενώ κυβερνητικοί εκπρόσωποι τροφοδότησαν τις εντάσεις, με τον ηγέτη του ακροδεξιού κόμματος PiS, Kaczynski να καλεί τον κόσμο να «προστατεύσει τις εκκλησίες», έπειτα από παρεμβάσεις που έγιναν μέσα σε αυτές από μέλη φεμινιστικών οργανώσεων.

Η παρούσα πρόταση κατά των αμβλώσεων φαίνεται να αποτελεί έναυσμα για έναν πρωτοφανή και ευρύτερο αντικυβερνητικό ξεσηκωμό, βάζοντας στο στόχαστρο τόσο την ακροδεξιά κυβέρνηση όσο και την Καθολική Εκκλησία, τους δύο άξονες δηλαδή που συνθέτουν το υπερσυντηρητικό πλέγμα της  πολωνικής κοινωνίας και καταστρατηγούν θεμελιώδη δικαιώματα. Στην παρούσα φάση, η οπισθοχώρηση από πλευράς κυβέρνησης επιβεβαιώνει ήδη μια τεράστια νίκη του φεμινιστικού κινήματος στη Πολωνία δίνοντας παράλληλα ώθηση για περαιτέρω διεκδίκηση.